Etkinlikler
Kamplar
Yararlı Bilgiler
Basında
Ana Sayfa

ULUSAL KAMP VE KARAVAN FEDERASYONU

     

YARARLI BİLGİLER

KARAVANCILAR İÇİN TEKNİK BİLGİLER
 
YOL HAZIRLIGI VE YÜKLEME :

Ister çadır ister karavan ister motokaravan, ne olursa olsun, bir kampçı için yol hazırlıgı ve yükleme çok önemlidir. Bilinçli ve dengeli yükleme, yolda karsılasacagınız sıkıntıların çogunu daha yola çıkmadan evvel rahatlatır. Bu yazımızda, bu işle ilgili bazı bilgileri sizlere aktarmaya çalışacağız.

1. Kampa götüreceginiz eşyaları büyük bir özenle seçiniz. Bu eşyaların sayıca az, fakat görecekleri iş açısindan çok yönlü olmalarına dikkat edin. Ağır eşyalardan kaçının. Özellikle mutfak levazımında plastik ve melamin türü malzeme bugün her yerde kullanılmaktadır. Bunlar hafiftir, kolayca kırılmazlar. Sert olmadıkları için diğer eşyalara zarar vermezler. Buzdolabı veya buzluk, ocak, gaz tüpü gibi mecburi malzeme kilo tuttuğundan diğer eşyalarınızı hafif seçerek dengenizi sağlayabilirsiniz.

Her römork veya karavanın taşıyabileceği azami yük miktarı imalatçı tarafından belirtilmesi gerekir. Sizin kullandığınız araç için bu limiti öğrenin ve onu aşmamaya gayret edin.

2. Römork yerlestirmek bir sanattır. Eşyanızı aracınıza dengeli yerleştirin. En ağır yükleri yere ve dingile yakın yerleştirmeye gayret edin. Bir tarafa ağır bir yük koydugunuzda, aynı ağırlıkta veya ona yakın diğer ağırlıgı öbür tarafa koyun. Tek taraflı yüklenen ağırlık yol emniyetinizi azaltır. Karavanın üst dolaplarını giyecek, çamaşır gibi hafif yüklere ayırınız. Gaz tüpü ve su bidonu ile zaten ağırlaşan ön taraftaki koltukların altına nispeten hafif eşyalarınızı yerleştirin. Yolda giderken su bidonunu bosaltın veya çok az su bulundurun. Karavaın ucundan arabanın çeki demirine belirli bir ağırlık aktarılır. Bu ağırlıgın normalden fazla olması, atelajın (araba ve karavan bağlı iken meydana gelen araca verilen isim) dengesini bozar. Karavan kafasından çeki demirine intikal edecek normal ağırlıgın hesabı söyle yapılır : Arabanızın boş ağırlıgının %4-6'sını hesaplayarak karavan kafasında olması gereken ağırlıgın hudutlarını bulabilirsiniz. Karavanınızı yükledikten sonra tartarak kontrol ediniz. Bu iş için yapılmış özel terziler oldugu gibi, evde kullandığınız teraziyi kullanmak için, karavanın ayaklarını yerden kaldırın. Pilot tekeri terazinin üstüne yerleştirin. Bu esnada karavanın yere paralel olmasına dikkat edin.

3. Arabanın bagajına ağır eşya koymayınız. Ancak elinizin altında olması gereken hafif eşyalar dengenize tesir etmez.

4. Eşyalarınızı kullanma derecelerine göre yerleştirin. En çok kullandığınız eşyaları daha kolay alabileceğiniz bir yere, daha az kullandıklarınızı arkalara bırakın. Her eşyanın belirli bir yeri olmasını sağlayın. Ailenin her ferdine kendi eşyasını kendi ihtiyacına göre kendi yerleştirmesi mesuliyetini verin. Çıkıntılı ve sivri eşyalardan kaçının. Hem yerleştirmesi zor olur, hem de alırken ortalığı dağıtır.

5. Eşyalarınızı sağlam yerleştirin. Kırılan bir kavanoz veya şiseden etfafa saçılan un, yağ, sirke gibi malzeme sizi çok üzer. Bu acı sürprizlerle karşılaşmayan kaç kisi vardir aramızda? Bardak veya cam kadeh gibi eşyalarınıza tahtadan bölmecikli kutular yapabilirsiniz. Olta kamışları, televizyon anteni,vs. gibi uzun esyalar için karavanın altında, şasiye bağlanan 10-15 cm. çapında plastik bir boru koyup, bu tip eşyaları orada götürebilirsiniz. Karavanımızı (römorkumuzu) yerleştirdiğimize göre, artık arabaya bağlayabilirsiniz. Bağlama sırasında yapılan işlemleri hep aynı sırayla yapmayı alışkanlık haline getirmekte yarar vardır. Bu sırayı şaşırmamak için isterseniz bir kağıda yazıp görünür bir yere asabilirsiniz. Bağlantı işlemi için şöyle bir sıralama örnek verilebilir :

a. Arabanın topuzunu karavanın kafasına mümkün olduğu kadar yakın yaklaştırın.

b. Karavanın dört ayağını yerden kesin. Pilot tekerin sıkı olması gerekir.

c. Karavanın pilot tekerini ve manivela kolunu kullanarak arabaya oturtun. Kilitlenme otomatiktir. Karavanın yerine oturdugu sesle anlaşılır. Çekerek kilitlenmeyi konrol edin.

d. Pilot tekeri havaya kaldırıp sıkıştırın.

e. Arabaya bağlandıgında, karavanın tamamen düz durması gerekir. Havaya kalkarsa veya burnunu aşagı dikerse, araba topuzunun yüksekliğini ayarlamak icab ediyor demektir.

f. Emniyet telini arabanın topuzuna takın.

g. Geri yükleme kolunun boşta olup olmadığını kontrol edin.

h. Elektrik fişini yerine takın. Fişi takarken virajlarda gerilme payı kadar boşluk bırakın. Bu pay yere değecek kadar fazla olmamalıdır.

ı. Karavanın el frenini indirin.

Bağlama işlemi bittiğine göre hareket etmeden önce son bir kontrolda fayda vardır. Bunun içinse şöyle bir sıralama örneği verebiliriz :

1. Karavan pencerelerinin, özellikle tavan penceresinin kapalı olup olmadığına bakınız.

2. Dolap, buzdolabı ve raf kapaklarını kontrol ediniz. Buzdolabının 12 V ile çalışması varsa ayarlayınız.

3. Gaz muslukları ve detantörü kontrol ediniz.

4. İç lambaları kontrol ediniz.

5. Kapı basamağını içeri alın.

6. İlk olarak hareket ediyorsaniz veya bir yerde uzun müddet kaldıysanız park lambalarını, sinyalleri ve stopları kontrol edin.

7. Araba aynalarının ayarını yapın.

8. Takriben 50 km. kadar yol yaptiktan sonra uygun bir yerde durarak römorkunuzu ve içini kontrol edin.

Önemli Not : Kamptan ayrılmak için toplanırken elektrik kablosunun ana tablodaki ucunu önce çekerek ceryan baglantısını kesin. Daha sonra karavandaki ucunu çıkarın. Bu yüzden can kaybı oldugunu unutmayın. Römorkunuza elektrik getiren kablonun römork tarafındaki ucunun dişi fiş olmasına dikkat edin.

Artık yola çıkmaya hazırız. İyi yolculuklar.....

______________________________________________________________

 EVDE KULLANILAN TERAZİ ILE KARAVAN AĞIRLIGI ÖLÇME :

Birçok karavancı karavanın ağırlığını merak eder. Bunu bilmede yarar da vardır. Bu metod kantara girmeden, evde kullandiığımız terazi yardımıyla karavanımızın ağırlığını bulmamızı sağlayan bir metod olup, ugraşmasını sevenler için bu konuya ek olarak veriyoruz.

1.Karavan yere paralel iken pilot tekerin yardımıyla karavan kafasındaki ağırlık ölçülür. Elde edilen neticeye A diyelim.

2. 1 m. boyunda, 20 cm. eninde ve 3 cm. kalınlığında bir tahta hazırlanır. Bu tahtanın altına, her iki uca yakin olmak üzere birer yuvarlak madeni boru monte edilir. Bu boruların birbirine olan mesafesi 80 veya 90 cm. olabilir. Bu aralığa a adını veriyoruz.

3. Kriko ile karavanın bir tekeri kaldırılıp borulu tahta tekerin altına sokulur. Tekerlek 1.borunun yakınına gelecek şekilde tahta üzerine bastırılır. 2.boru terazinin üzerine konur. Bu arada tahtanın düz, yani terazide olmasi gerekir. Düz olmasi için gerekirse 1.borunun altı bir takozla beslenebilir. Kantardaki ağırlık okunur ve bu değere p adı verilir.

Tekerlek dingilinin tam ortası ile üzerinde oturdugu boru arasinda kalan mesafeye b adi verilir.

Karavanin ölçtügümüz yaninin agirligini bulmak için su formül tatbik edilir :

   p . a
-------
   b

Tüm karavan agirligini bulmak için elde ettigimiz rakami 2 ile çarpip kafa agirligi olan A'yi ilave ederiz.

Örnek: a=90 cm. p=76 kg. b=18 cm. A=45 kg.

Formüle göre :

  76.90
--------- = 380 kg (bir taraf agirligi)
    18

Karavan agirligi : 380 . 2 = 760 + 45 = 805 kg buluruz.

Daha garantili ölçü isteyenler, bir tarafi tartip 2 ile çarpmak yerine, öbür tarafi da ayni yöntemle tartabilirler. Bunun bir avantaji da, sayet iki yan yükleme arasinda farklilik varsa, onu da meydana çikarmasidir.

______________________________________________________________

SAVRULMA SORUNU VE STABILIZATÖR :

Her sene özellikle tatil dönüsü yolun ortasinda bir saga bir sola savrulup dans eden karavanlarin hikayeleri anlatilir. Bunu gören diger sürücüler karavandan ürker ve hatta onun tehlikeli bir vasita oldugunu düsünürler. Karavanci olarak bizler de bu olayi yasamis ve yürek çarpintilari geçirmisizdir. Kalabalik yolun bir anda bosaldigini ve etrafimizda hiç bir vasitanin kalmadigini fark etmisizdir.

Aslinda savrulma olayinin nedeni bilinçsiz ve tecrübesiz bir sürücünün kullandigi, kötü bir arabanin çektigi, kötü bir karavan degildir. Savrulma olayini sematik olarak izah etmek de mümkün olamaz. Ancak olusmasina yol açan ve kontrolün tamamen kaybolmasina kadar varan amilleri inceleyerek bu nahos olaya yakalanmamaya çalisabiliriz.Simdi bu amilleri teker teker inceleyelim.

I-ÇEKICI

Birkaç basit kaideyi arabamiza tam uygulamakla korkulu seyahati zevkli hale getirebiliriz. Ilk ve temel kaide çekicinin gücüne uygun bir karavan çekmektir. Karavanin agirligi arabanin agirligina yaklastikça, daha da kötüsü arabanin agirligini geçtikçe tehlike büyür. 200 kiloluk bir römorkun savrulmasi 1 tonluk bir arabaya fazla tesir etmez ama, 1200 kiloluk bir karavan savrulmaya baslarsa çekici de savrulur.

Ilk hareket ettiginizde, daha sonra 2. ve 3. viteslere yükselirken hiz kazanmaktasiniz. Bu esnada araba karavani hem çeker hem de baglanti kafasini belli bir rol izlemeye mecbur ederek yönlendirir. Süratiniz belli bir maximaya eristiginde çekici ve karavan ayni süratte akmaya baslarlar. Artik çekme yoktur. Iste bu pozisyonda karavan dingili etrafinda dönmeye (savrulmaya) hazirdir. Karavanin merkez agirlik noktasi dingilin üzerinde veya ortasinda degilse her an bir hareket olusabilir. Merkez Agirlik Noktasi (M.A.N.) gözle görülmeyen hayali bir nokta olup savrulma olayi ile dogrudan iliskilidir. Hem hareket halinde, hem dururken gayet iyi ayarlanmis olmasi gerekir. Dingilin ortasinda veya arkasinda ise tehlike yoktur. Demin bahsettigimiz bosa akma durumuna ve özellikle fren yapinca M.A.N. dingilin ön tarafina gelir.

Simdi hayali bir üçgen düsünelim. Birinci tepesi çekicinin merkez agirlik noktasi, ikinci tepesi karavanin dingil ortasi M.A.N., üçüncü tepesi de gezinen M.A.N. olsun. Bu üçgene emniyet üçgeni adini verelim. Akarken veya fren yaptigimizda bu üçgen ne kadar büyürse, savrulma o derece ehemmiyet kazanir. Hatta bu üçgenin disina çiktiginda devrilme olayi meydana gelir.

Pratik çözüm :

1. Araba çeki demirinin topuzunun tam ortada olmasi ve karavan dingilinin ortanin biraz gerisinde olmasidir.

2. Savrulma basladiginda kisa fakat kuvvetli bir fren darbesinden istifadeyle vitesi küçültüp yeniden hafif gaz vermektir. Böylece bir yandan sürati düsürürken diger yandan çekme olayi yaratilarak öne gelmis olan M.A.N. arkaya atip dengemizi kazaniriz.

Ikinci mühim nokta arabanin amortisörleridir. Süspansiyonun görevi yoldaki düzensizliklerin ve engebelerin yarattigi sapmalari ortadan kaldirarak arabanin gidisini dengeli tutmaktir. Günümüzün insani rahatina düskün oldugundan, araba yapimcilari da buna uyarak yumusak amortissör kullaniyorlar. Bir de karavan yükü gelince arka dingil düzeni bozulup yalpa yapmaya basliyor. Genellikle direksiyon ve ön takim arizalari çabuk hissedilir veya sık sık kontrol edilir. Arka dingil düzensizlikleri fark edilmez. Halbuki karavana yön veren arka dingildir. Citroen gibi hidropnömatik süspansiyonlu arabalarda böyle bir sorun olmaz. Klasik süspansiyon sistemli çekicilerde karavan çekmek için amortissörleri takviye etmek veya daha sert amortissör takmak iyi netice verir.

Üçüncü mühim nokta lastikler ve hava basinçlaridir. Genelde karavan agirligi araba agirligi civarindadir. Ama karavan iki tekerlek üzerinde durur. 3 kg. gibi araba lastigine fazla gelen hava basinci karavan için fazla degildir. Lastikleri az sisirmek onlarin çabuk asinmasina ve patlamasina neden olur. Hava ayarlarini sadece yola çikarken degil, yol boyunca da kontrol etmek gerekir. Karavan takildiginda arabanin arka lastiklerine fabrikanin verdigi degerden 300 gr. (0,5 bar) fazla hava vermek iyidir.

II-SÜRÜCÜ

Karavan çeken bir sürücü yola çikmadan evvel, yolculuk sirasinda ve konakladiginda kullandigi aracin her noktasi ile ilgilenmek zorundadir. Motor yagi ve hidrolik seviyesi, amortisörler, lastiklerin havasi, baraj yükü, su deposu, gaz tüpü,vs. hep mesgul olmasi gereken islerdir. Her degisikligi aninda hissedip kendi ona göre ayarlanmalidir.

Sunu unutmayin ki karavansiz araba ile karavanli araba kullanimi farklidir. Bu farki degerlendiren sürücü iyi karavan sürer. Siz karavana alisik olsaniz bile, degisik yollarin degisen sartlarina uyarak atelajinizi (araba ve karavan bagli iken meydana gelen araca verilen isim) sürün.

III-KARAVAN YÜKLENMESI

Bu isin ideali karavan yükünü dingilin yakinina ve yere dagitmaktir. Ama mutfak malzemesi, gida stoku, siseler, yatak takimlari, su, gaz, oyun ve hobi malzemeleri gibi çok degisik ve çesitli esyayi bu daracik bölgeye yerlestirmek imkansizdir. Bu tür esyalari yerlestirirken buzdolabi, gaz tüpü ve su deposu gibi sabit agirliklarin konumunu gözönüne almak gerekir. Karavan yerlestirme kaidesi aslinda basittir. Sabit esyalari hesaba katmak sartiyla, dingilin ön kismina koydugumuz agirligin ayni miktarini arka kismina koymak. Yani dingilin önü ve arkasini esit yüklemek. Bu kaideyi uygulamak için uzun hesaplara gerek yoktur. Biraz görüs, biraz tecrübe ve birkaç deneyle is halledilir.

Bütün bunlara ragmen karavan kullanmayi zor ve hatta tehlikeli kilan 6 şık vardır. Tehlikeyi yaratan bazen bu şıklardan bir tanesi olduğu gibi, bazen birkaç tanesi ayni anda olusabilir. Karavani arabaya bagladiktan sonra atelaja profilden bir bakmakla, seyahatin rahat mi yoksa huzursuz mu geçecegini önceden anlamak mümkündür. Atelajin 2 unsuru, yani araba ve karavan yere paralel ve düzgün duruyorsa mesele yoktur. Çekicinin burnu ve karavanin arkasi havaya kalkmissa kendimizi nahos sürprizlere hazirlamamiz gerekir. Simdi bu 6 şıkkı teker teker inceleyelim :

1.şık : Karavan saga sola balans yapiyorsa, üst kisimlarda bir yerde agir bir yük var demektir.

2.şık : Karavan pandül gibi devamli sallaniyorsa, karavanin arka kismi asiri yüklü demektir.

3.şık : Arabanin direksiyonu yumusak ve oynak. Düz gitmek için devamli düzeltme gerektiriyor. Ya karavan kafasindaki agirlik fazla, ya bagaj asiri yüklü, ya da her ikisi demektir.

4.şık : Karavan bas tarafindan dalga yiyen bir tekne gibi önden arkaya sallaniyor ve bu hareketi arabaya intikal ettiriyorsa, karavanin hem ön hem arka kisminda asiri yük var demektir.

5.şık : Savrulma hep ayni süratte oluyorsa (mesela 90 km. de) karavan kafasindaki agirlik az geliyor demektir. Bu olay özellikle rüzgarin, karavanin ön yüzüne çarparak, zaten hafif olan kafa agirligini büsbütün azaltmasindan dolayi meydana gelir. 6.sik : Arabanin arkasi yere degecek kadar basik ise karavanin kafasi fazla agir veya bagaj asiri yüklü demektir.

Içlerinde en tehlikeli olnlari 3. ve 5. siklardir. Çünkü bu hadiseler süratle, yol durumuyla, inis ve yokuslarda daha da artarak kötü neticeler dogurabilirler. Ne olursa olsun bu siklardan birini hissettiginiz anda derhel durup tedbir almaniz icab eder. Karavan kafasinin normal agirligi karavan agirliginin % 7 ve 8'i kadardir. Teori olarak kolay, fakat pratikte bunu nasil ayarlamali???

Deneyerek ve sabit esyalar disindaki esyalari degisik sekillerde yerlestirerek belki isin dogrusunu bulabiliriz. Fakat siklardan birisini düzeltmek isterken digerini de bozabiliriz. Iste bu asamada stabilizatörlerin görevi baslar. Bu alet bir ucundan çekiciyle,diger ucundan karavanla baglantilidir. Ayarli yaylarla çalisir. Yaylarin gerginligi ayarlanarak çekicinin arkasina binen yükün ön dingile de dagilmasi saglanir. Böylece alelajin yere paralel ve düz olmasi saglanir. Yük her üç dingile esit olarak dagilacagindan arabanin ön kismi havaya kalkmaz, direksiyonda oynaklik olmaz.

Bu özelliklerden dolayi stabilizatör önceden tahmin edilemeyen kritik bir durumdan kurtulma sansini son derece arttiran bir alettir. Fakat sunu da unutmayalim ki, geregi gibi baglanmis bir atelaj, muntazam yerlestirilip agirlik taksimi iyi yapilmis bir karavan ayagini gaz pedalindan zamaninda çekmesini bilen, yolun durumu ve trafigin akisina uyan dikkatli bir sürücü bu aleti takmasa da olabilir. Ne olursa olsun, stabilizatörün direksiyonda bütün cambazliklara izin veren mucizevi bir çare olmadigi gerçegini kabullenmeliyiz. Stabilizatör takilmis bir atelaj rüzgar savurmasindan, yoldan çikmadan hatta yan yatmaktan tamamen kurtulmus degildir. Ne var ki bütün bu hadiseler stabilizatörsüz atelajlara nazaran daha az ve çok daha seyrek olur

______________________________________________________________

KARAVAN AGIRLIKLARI VE ÇEKICI GÜÇLERI

Karavan çeken bütün sürücülerin zihinlerinde ortak bir soru vardir. Hangi araba, hangi agirliktaki karavani, sahibini üzmeden çeker??? Bu sorunun en kolay çözümü, otomobil üreten firmalarin tanitma brosürlerinde bulunmaktadir. Zira her üretici, ürettigi araba için frenli ve frensiz olmak üzere azami römork agirliklarini vermektedir. Bu yaziyla birlikte üyelerimize yerli ve Avrupa arabalari içeren bir liste sunuyoruz.

Ancak konuyu biraz daha derinlestirip, çekicilerin güçleriyle ilgili bazi kavramlari incelemek zorundayiz. Kavramlarin izahina geçmeden önce, bazi terimleri belirtmekte fayda görüyoruz. Bu terimler dernegimiz üyeleri tarafindan benimsenirse, ayni dili konosan insanlar gibi birbirimizin söyledigini kolayca anlayabiliriz kanisindayim. Bu yaziyi hazirlarken yabanci yayinlardan faydalandigim için bazi terimleri Türkçe'ye kolayca uyguladigim halde, bazilarinin tam karsiligini bulamadigimdan aynen birakmak zorunda kaldim.

I-TERIMLER

1.Araba Normal Agirligi (ANA) : Bos agirlik + ful benzin + yag ve su + stepne + avadanlik

2.Araba Yüklü Agirligi (AYA) : ANA + yolcular ve bagaj dahil azami kg.

3.Karavan Bos Agirligi (KBA)

4.Karavan Yüklü Agirligi (KYA) : KBA + gerekli yük (GY)
Gerekli yük karavan yapimcilari tarafindan belirtilir. Ortalama 80 ila 150 kg. arasidir. GY,KYA'nin % 15'i civarindadir. Yani yüklü olarak 1 ton gelen bir karavanin esyalara mahsus kismi 150 kg.dir.

5.Yürüyen Azami Agirlik (YAA) : AYA + KYA

6.Karavan Kafasindaki Agirlik (KKA) : Arabanin süspansiyon ve diger özelliklerine göre, imalcisi tarafindan bildirilir. Ayrica ANA'nin % 4 ila 6'sini hesaplayarak KKA'nin alt ve üst hudutlarini bulabilirsiniz.

7.Atelaj : Araba ve römork (karavan) birbirlerine baglandiklari zaman meydana gelen araç.

II-KAVRAMLAR

1. Silindir hacmi : Arabanin silindir hacmine göre çekebilecegi azami agirligi hesaplamak için söyle bir formül kullanabiliriz : Silindir hacminin her 100 cc. için 70 kg. agirlik kabul edilir. Misal olarak 1300 cc. bir arabayi ele alirsak, 13 . 70 = 910 kg. buluruz. Fakat bu formül çok emin ve teknik degildir. Birçok bakimdan eksik bulunmaktadir.

2. Motor gücü : Arabanin azami beygir gücünü ve bu gücün kaç devirde elde edilecegini bildirir.

Karavanla giderken 4 vitesli arabalarda 4.vites, 5 vitesli arabalarda 5.vites pek kullanilmaz. Bu yüzden 5500 dv/dk.da 75 beygir gücü elde eden bir araba arasinda büyük fark yoktur. Ilk arabada 5500 devre çikilamayacagina göre zaten 75 beygir gücü elde edemeyiz.

3. Azami tork : Motorun en büyük kuvvetinin tekerleklere intikal ettigi andaki güç ve bu esnada motorun devir adedidir. Diger bir deyisle, isi enerjisinin en randimanli sekilde mekanik enerjiye dönüstügü andaki güç ve motorun devir adedidir. Kg/metre (mkg) ve dv/dk ile ifade edilir. Bu ölçü arabanin hareket gücünü doguran etkiler.

Devir adedi ve güç fazlalasmasi, sürtünme dolayisiyla harareti artiracagindan, kuru olarak çalisan ve hiçbir sogutma imkani olmayan debriyaj diskini hirpalar. Otomatik sanzimanli arabalarda meydana gelen isi, yagin içinde dagilir ve bu tip arabalara daha az zarar verir.Sanziman tipi ne olursa olsun, azami tork ne kadar küçük bir devirle elde edilirse, arabanin mekanik aksaminin da o kadar az zarar görecegi bellidir. Römork veya karavan çekmede en önemli unsur azami tork'tur.

Bunu bir örnekle açiklayalim : Birinci araba 505 Peugeot GTD turbo. Motor gücü 4150 devirde 95 beygir, azami tork 2000 devirde 21.0 mkg. Diger araba Citroen BX 14 RE. Maxi güç 5750 devirde 72 beygir, azami tork 3000 devirde 11.0 mkg. Bu verilere göre Peugeot daha iyi çekici, zira daha küçük devirde tork'u daha fazla.

En iyi karavan çeken araba alçak devirde en yüksek tork degerine erisen arabadir. Bu mevzuda yeni çikan Diesel arabalar bayagi basarili olmaktadir. Zira tork degeri degisik bile olsa, devir adetleri dakikada 2500'ü asmaz.

Azami tork ile karavan agirligini hesap etmek istersek 1 mkg=75 kg. düsünmemiz gerekir. Ancak bu tip formüller bize asagi yukari bir fikir vermelerine ragmen, hiçbir zaman kesin rakam olamazlar. Zira karavan çekme hadisesi tek bir olay degildir. Birçok etkenin rol oynadigi komplex bir hadisedir. Bu etkenlerden birisi karavan ölçüleridir. Bahsini ettigimiz formüller kasa genisligi 2 veya 2.10 metre arasi, yoldan yüksekligi 2.40 m civarindaki karavanlar içindir. Bir diger etken irtifadir. Daglarda yükseklik arttikça, atmosfer basincinin düsmesinden dolayi, motorun randimani düser. Deniz seviyesinde 1 tonluk karavani rahatça çeken bir araba 2000 m yükseklikte 750 kg karavani çekerken zorlanabilir. Bu durumda deminki formülü 1mkg=65 kg olarak hesaplamak gerekir.

4. Azami tork, vites,sürat münasebeti : Vites münasebetinin devir adedi, sürat, yakit sarfiyati ve seyir rahatligi üzerinde büyük etkisi vardir. Arabanin mevcut en yüksek vitesinde (4 veya 5) maximal güç elde edildiginde, araba azami süratine varmis demektir. Halbuki karavanla azami sürati bulmak imkansizdir. Bizler, karavanla daima bir vites küçük gideriz. Takometremiz varsa her viteste maximal gücün elde edildigi devri bulabildigimizi görürüz. O halde, yolun durumuna göre kaçinci viteste olursak olalim, arabamizin en iyi randiman verdigi devir adedini bulup böyle gidersek, arabamizin motorunu en iyi sekilde korumus oluruz. Çünkü motorun sikintiya girdigi iki durum vardir:

A-Normal devirden düsük çalistiginda

B-Normal devirden yüksek çalistiginda

Her iki sikta da motorun asinmasi hizlanir ve yakit sarfiyati artar. Özellikle yüksek devir daha zararlidir.

5. Karavan ve çekici agirliklari münasebeti : Karavan kafasindan fazla agirlik basan veya bagajinda agir esyalar tasiyan arabalarin arka kisimlari,süspansiyonlarin yumusakligi nisbetinde çökme yapar. Bu çökme neticesi direksiyon hakimiyeti azalir. Önden çekisli arabalarda ayrica çekme kabiliyeti de azalir. Bu hatali durumun havali amortisörlerle giderilme imkani olsa dahi, en iyisi arabanin arkasina yüklenecek asiri baskilardan kaçinmaktadir. (Monreo ve Sachs firmalari her tip araba için havali amörtisör imal etmektedirler.)

III-NETICE

Yukaridaki bilgilerden anlasilacagi gibi, karavan çekme hadisesi kompleks bir hadise olup, 2 . 2 = 4 gibi matematik formüllere uydurmak zordur. Bununla beraber bazi hesaplarla arabanin gücüne göre zorlamadan çekebilecegi karavan agirliginin ortalamasini bulabiliriz. Gene de bu agirliklari azami agirlik olarak kabul edip, onu geçmemeliyiz. Hatta her tür kötü sartlari hesaba katarak, mümkün oldugu kadar altina düsebilirsek, kendi rahatligimiz ve emniyetimiz bakimindan isabet etmis oluruz

 Derleyen:

Koray TEZCAN
Asya Kamp ve Karavan Derneği Kurucu Üyesi

[ Ana Sayfa ] | [ Etkinlikler ] | [ Kamplar ] | [ Yararlı Bilgiler ] | [ Bize Ulaşın ]